मंगलबार, ३ जेठ २०७९
  • adarsha computer nuwakot
  • समाजमा महिलालाई हेर्ने दृष्टिमा परिवर्तन आउनु पर्छ

    समिकरण २०७८, २३ फाल्गुन सोमबार २०:२८ पढ्न लाग्ने समय 3 मिनेट

    अन्जली पाण्डे, अध्यक्ष
    महिला मानवअधिकार रक्षकहरुको जिल्ला सञ्जाल, नुवाकोट

    महिला मानवअधिकार रक्षकहरुको जिल्ला सञ्जाल, नुवाकोटको अध्यक्षको दोस्रो कार्याकालमा रहेकी अन्जली पाण्डे, अन्य विभिन्न संघसंस्थामा पनि आवद्द भएर सक्रिय छिन् । सामाजिक गतिविधिमा क्रियाशिल पाण्डे, जेसिस, सहकारी, लायन्स क्लब लगायत संस्थामा आवद्द भएकी छिन् । २०५८÷५९ देखि विद्यार्थी राजनीतिमा प्रवेश गरेकी पाण्डे हाल, नेपाली कांग्रेसको भगिनी संस्था नेपाल महिला संघको विदुर नगरसमितिको सभापति रहेकी छिन् । नुवाकोट जेसिस वर्ष २०२१ र नुवाकोट लायन्स क्लब अफ उपकारको उपाध्यक्ष समेत पाण्डेले साहायता सामाजिक संस्थामा रहेर डेढदशकभन्दा धेरै समय काम गरेकी छिन् । महिला मानवअधिकार रक्षकहरुको जिल्ला सञ्जाल, नुवाकोटको अध्यक्ष रहेकी पाण्डेसँग ८ मार्च महिला दिवसको सन्दर्भमा त्रिशूली खबरका लागि गरिएको कुराकानी ।

    महिला मानवअधिकार रक्षकहरुको सञ्जाल भनेको को हो ? यसले के काम गर्दै आएको छ ?

    महिला मानव अधिकार रक्षक संजाल भनेको नितान्त महिलाहरुको एउटा लुज फोरम हो । यसले हिंसा पिडितको विषयमा न्यायको लागि दवाव सृजना गर्दछ । अन्यायमा परेकालाई न्यायको बाटो देखाउँछ । आवाज विहिनको आवाज बनिदिन्छ । हिंसा सहने होइन प्रतिकार गरौँ भन्ने सन्देश दिन्छ देशको हरेक कुना कन्दरामा बस्ने हरेक नेपाली महिलालाई आफ्नो हक र अधिकारको लागि लड्न मद्दत पुराउदै आएको छ ।

    जिल्लामा महिलामाथि हुने हिंसा र बलात्कारका घटनाहरु कमि आउन नसक्नुको कारण के हो भन्ने लाग्छ ?
    समाजमा अझै पनि महिलाहरुलाई हेर्ने दृष्टिकोण परिवर्तन हुन सकेको छैन । सामाजिक, राजनैतिक, आर्थिक, सांस्कृतिक, भौगोलिक रुपले पनि जिल्लामा महिलामाथि हिंसा भइरहेको छ । महिलाहरुले सहेर बस्ने र पीडा व्यक्त गर्ने बानी नहुदा समस्याहरु बढिरहेको छ । सामाजिक सचेतनाको खाँचो रहेको छ । समाजले महिलालाई आफ्नो छुट्टै अस्तित्व छ भन्ने स्वीकार नगरेसम्म हिंसाका घटनामा कमि नआउन सक्छ । त्यसैले हरेकले महिलामाथि हुने हिंसाको विरोध गर्न पर्छ र हिंसा पीडितको पक्षमा आवाजमात्र उटठाउने होइन, उनीहरुलाई समाजमा पुनस्र्थापना गराउन पनि सहयोग गर्नु पर्छ ।

    पीडित महिलाहरुको लागि तपाईको संस्थाको भूमिका के रहने गर्दछ ?
    हाम्रो सस्था लुज फोरम हो । पिडित महिलाको लागि हाम्रो संस्थाले स्वतन्त्र रुपमा न्यायको ढोका ढक्ढढकाउन सहकार्य र समन्वय गरिरहन्छ । कसैको दवाव र प्रभावमा पर्दैन । स्वतन्त्र रुपमा पिडितको पक्ष लिने गर्दछ । पीडितहरुलाई न्याय दिलाउनको लागि न्यायिक निकाय, प्रहरी र स्थानीय प्रशासनसँग समन्वयका कामहरु पनि गरिरहेको छ ।

    महिला माथि हुने हिंसाका घटनाहरुलाई शुन्यमा झार्न के गर्नु पर्ला ?
    तत्कालको लागि महिलामाथि हुने हिंसा शून्यमा झार्न त सकिदैन त्यसलाई न्यूनिकरण गर्ने हो । हिजोको तुलनामा आज घटनाहरु बढि प्रहरीमा दर्ता हुन्छन् त्यसले गर्दा घटनाहरु बढेको अनुभव भएको हो । तर, पहिलेको तुलनामा महिलाहरु पनि सचेत भएका छन् । आफू अन्याय सहेर बस्नु हुँदैन भन्ने चेतना आएको छ । पुरुषहरुले महिलालाई बस्तुको रुपमा हेर्ने दृष्टि बदल्नु पर्छ भने महिलाले पनि आफूमाथि हुने गरेका हिंसाको प्रतिकार गर्न, हिंसा भएमा न्यायिक निकायमा आउन डराउन हुँदैन । र बालिकाहरुको सुरक्षाको लागि परिवारले ध्यान दिनु पर्छ । उनीहरुलाई परिवार र विद्यालयले हिंसा भनेका के हुन् रु र यसबाट जोगिने उपायको बारमा पनि जानकारी दिनुपर्छ ।

    नारी दिवस आएको छ । अधिकारकर्मीहरु पनि एकदिन दिवस तामझाम गरेर मनाउने र बाँकी ३६४ दिन महिलाविरुद्द नै हिंसा र शोषणको विषयमा चुईक्क नबोल्ने गर्दछन् भनिन्छ नि ?
    यो गलत हो किनभने हल्लाको पछि नलाग्नु होला । किनभने हामी नुवाकोटमा हाम्रोमात्र संस्था होइन महिला तथा बालवालिकाको क्षेत्रमा काम गर्ने । सरकारी तथा गैर सरकारी संघसस्थाको छुट्टै अर्को सञ्जाल छ । निरन्तर त्यस्ता संघसस्थास्थाहरुले महिलाको पक्षमा गतिविधिहरु संचालन गरिरहेको छ । हामी बिना बर्दीका हतियारका सिपाहि हौँ । ३६५ दिननै हामी पिडितको पक्षमा हुन्छौँ ।

    तपाई नेपाली कांग्रेसको राजनितिमा पनि सक्रिय हुनुहुन्छ । पार्टीगत राजनीति र महिला मानवअधिकारको पक्ष क्रियाशिल हुँदा राजनीतिको कारण पीडित झनै पीडित हुन सक्ने खतरा रहन्छ नि ?
    पार्र्टीप्रति आस्था राख्नु सबैको अधिकारको कुरा हो । हरेक मान्छे एउटा न एउटा पार्टीसँग जोडिएको हुन्छ नै । म पनि नेपाली कांङग्रेसमा आस्था राख्दछु । यसले गर्दा महिलाको क्षेत्रमा काम गर्न झनै बढी सहज भएको छ । हरेक राजनिति गर्ने व्यक्तिले गलतलाई गलत र सहिलाई सहि भन्ने हिम्मत राख्नु पर्दछ । म त्यहि सिद्धान्तमा अडिग छु । पिडितलाई न्याय दिलाउने जात, धर्म, लिङ्ख, पार्टी आफ्ना –पराई केही हेरिदैन । यसरी हेर्न थालियो भने त त्यो मानव अधिकार रक्षक नै हुन सक्दैन ।

    स्थानीय तहको निर्वाचन आउन लागेको छ । अब हुने स्थानीय तहको निर्वाचनमा तपाई विदुर नगरपालिकाको उपमेयर पदमा उम्मेदवारी दिने तयारीमा कुरा बाहिर आएको छ नि ?
    म सामाजिक र राजनितिक रुपमा सक्रिय छु । त्यसकै कारणले पनि बाहिरकोले मेरो मूल्यांकन गरेको हुन सक्छ । पार्टीले योग्य ठानेर अवसर दियो भने मेरो लागि स्वीकार्य हुनेछ । पार्टीले योग्य ठानेमा र त्यसपछि जनताले पनि योग्य ठानेमा म महिलाको पक्षमा सशक्त आवाज उठाउने ठाउँमा नै पुग्नेछु । यसबाट अधिकारकर्मीहरुको थोरै भए पनि आत्मविस्वास बढाउन मेरो भूमिका रहनेछ । नगरको कुनै पदमा रहे पनि नरहे पनि निरन्तर रुपमा राजनैतिक तथा सामाजिक रुपमा सक्रिय रहनेछु।
    प्रस्तुति ः भगवती लामा
    साभारः त्रिशूलीखबर साप्ताहिक

    #बिग इस्यू

    फेसबुक प्रतिक्रिया